Sheria ya hali ya hewa ya Uholanzi: Sheria ya Hali ya Hewa, Mkataba wa Hali ya Hewa na Urgenda imeelezwa

Sheria ya hali ya hewa ya Uholanzi inategemea tabaka tatu, na kuzichanganya ndipo mkanganyiko mwingi unapoanza. Sheria ya Hali ya Hewa (Klimaatwet) inaibana serikali kupunguza uzalishaji wa gesi chafu kwa 55% ifikapo mwaka 2030 ikilinganishwa na mwaka 1990 na sifuri halisi ifikapo mwaka 2050; haitoi ushuru kwa makampuni moja kwa moja. Mkataba wa Hali ya Hewa (Klimaatakkoord) wa 2019 si sheria, na uamuzi wa Urgenda wa 2019 ulionyesha kuwa wajibu wa hali ya hewa wa Serikali unaweza kutekelezwa mahakamani.

Sheria ya Hali ya Hewa inapanga nini?

Sheria ya Hali ya Hewa inawapa malengo ya kitaifa hadhi ya kisheria na hujenga mzunguko wa kupanga na kuripoti unaowazunguka. Chini ya Kifungu cha 2 cha Sheria hiyo, serikali inalenga kupunguza kwa 55% ifikapo mwaka wa 2030 na kupunguza uzalishaji wa hewa chafuzi ifikapo mwaka wa 2050.

Serikali hupitisha mpango wa hali ya hewa (klimaatplan) unaohusu miaka kumi ijayo na kuusasisha angalau kila baada ya miaka mitano (Kifungu cha 4). Kila mwaka Shirika la Tathmini ya Mazingira la Uholanzi (PBL) huchapisha mtazamo wa hali ya hewa na nishati, ambao hupelekwa Bungeni Jumanne ya tatu ya Septemba pamoja na hati ya serikali ya hali ya hewa (klimaatnota) (Kifungu cha 6 na 7).

Sheria hii inafunga serikali, si makampuni au raia binafsi. Malengo yameimarishwa tangu Sheria hiyo ilipopitishwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 2019, kwa hivyo angalia maandishi ya sasa kwenye wetten.overheid.nl badala ya maoni ya zamani.

Je, Mkataba wa Hali ya Hewa unafunga kisheria?

Sio peke yake. Mkataba wa Hali ya Hewa ni kifurushi cha hatua zilizokubaliwa mwaka wa 2019 kati ya serikali, viwanda, vyama vya wafanyakazi na mashirika ya mazingira, zinazohusu umeme, viwanda, mazingira ya ujenzi, uhamaji na kilimo. Kinachokufunga ni sheria iliyopitishwa ili kuitekeleza, kama vile sheria chini ya Sheria ya Mazingira na Mipango (Omgevingswet).

Mahakama Kuu iliamua nini katika kesi ya Urgenda?

Mnamo tarehe 20 Desemba 2019 Mahakama Kuu (Hoge Raad) iliunga mkono agizo kwamba Serikali lazima ipunguze uzalishaji wa gesi chafu kwa angalau 25% ifikapo mwisho wa 2020, ikilinganishwa na viwango vya 1990 ( ECLI:NL:HR:2019:2007 ). Msingi ulikuwa majukumu chanya ya Serikali chini ya Kifungu cha 2 na 8 cha Mkataba wa Ulaya kuhusu Haki za Binadamu, si sheria ya hali ya hewa ya Uholanzi.

Uamuzi huo ulithibitisha kwamba majukumu ya hali ya hewa yanaweza kutekelezwa kupitia mahakama. Katika kesi dhidi ya Shell, Mahakama ya Rufaa ya The Hague iliamua mnamo 12 Novemba 2024 kwamba kampuni pia ina wajibu wa kusaidia kukabiliana na mabadiliko hatari ya hali ya hewa, lakini ilikataa kuweka lengo maalum la kupunguza 45% ( ECLI:NL:GHDHA:2024:2099 ).

Hii ina maana gani kwa kampuni yako?

Biashara nyingi huhisi mfumo wa hali ya hewa kupitia majukumu halisi badala ya malengo ya kitaifa. Mfano dhahiri ni wajibu wa kuokoa nishati (energiebesparingsplicht): eneo linalotumia kWh 50,000 za umeme au mita 25,000 za gesi asilia (sawa na hiyo) au zaidi kwa mwaka lazima lichukue hatua zote za kuokoa nishati zinazolipa ndani ya miaka mitano, chini ya Kifungu cha 5.15 cha Amri ya Shughuli za Mazingira (Bal) na Kifungu cha 3.84 cha Amri ya Majengo (Bbl).

Chini ya wajibu wa taarifa (informatieplicht) unaripoti hatua hizo kwa Wakala wa Biashara wa Uholanzi (RVO) mara moja kila baada ya miaka minne. Majukumu mengine yanatokana na biashara ya uzalishaji wa hewa chafu ya EU kwa ajili ya mitambo inayoangukia ndani yake, masharti ya kibali, sheria za kuripoti uendelevu wa EU na mahitaji ya wakopeshaji na wenzao, ambayo mara nyingi huenda mbali zaidi ya sheria.

Unapaswa kuangalia nini kama kampuni?

• Ikiwa matumizi yako ya nishati ya kila mwaka kwa kila eneo yanafikia kWh 50,000 za umeme au mita 25,000 za gesi.
• Ikiwa uliwasilisha ripoti ya kuokoa nishati ya kila miaka minne kwa RVO.
• Ikiwa kibali chako cha mazingira au sheria za jumla zinaweka masharti ya utoaji wa hewa chafu au nishati kwenye eneo lako.
• Ikiwa usakinishaji wako unaangukia chini ya mfumo wa biashara ya uzalishaji wa hewa chafu wa EU.
• Ni vifungu gani vya hali ya hewa na taarifa ambavyo mikataba yako ya mkopo na mikataba muhimu ina.

Tunaweza kukufanyia nini kuhusu sheria ya hali ya hewa na nishati?

Kitendo chetu cha wanasheria wa nishati husaidia makampuni katika majukumu haya, kwa mfano:

• Tunaweka ramani ya majukumu ya hali ya hewa na nishati yanayotumika kwa kila moja ya maeneo yako.
• Tunaangalia kama unakidhi wajibu wa kuokoa nishati na wajibu wa taarifa wa RVO.
• Tunapitia vifungu vya hali ya hewa na uendelevu katika mikataba yako ya ufadhili na ugavi.
• Tunajibu kwa niaba yako barua za utekelezaji kutoka kwa huduma ya mazingira (omgevingsdienst).
• Tunatathmini madai au mahitaji kutoka kwa mashirika yasiyo ya kiserikali na mashirika mengine kulingana na majukumu ya utunzaji wa hali ya hewa.

Muhtasari

• Sheria ya Hali ya Hewa inaibana serikali kupunguza kwa 55% ifikapo mwaka 2030 na sifuri ifikapo mwaka 2050, ikiwa na mpango wa hali ya hewa wa miaka kumi na ripoti za kila mwaka.
• Mkataba wa Hali ya Hewa wenyewe si sheria; unakuwa wa lazima kupitia sheria zinazopitishwa ili kuutekeleza.
• Uamuzi wa Urgenda (20 Desemba 2019) ulithibitisha kwamba wajibu wa Serikali kuhusu mabadiliko ya hali ya hewa unaweza kutekelezwa na mahakama ya Uholanzi.
• Katika kesi ya Shell (12 Novemba 2024) Mahakama ya Rufaa ilikubali jukumu la kampuni kusaidia kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa, lakini ilikataa kuweka lengo maalum la kupunguza.
• Majukumu yako ya kila siku yanatokana na sheria za kuokoa nishati, kibali, biashara ya uzalishaji wa hewa chafu na kuripoti, na kutoka kwa mikataba yako.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara